Tượng Quan Âm Tống tử

 

  TƯỢNG QUAN ÂM TỐNG TỬ

                                                                                                                   Nguyễn Xuân Thanh Liêm                          

  

      Với hơn 10 bộ sưu tập cổ vật đang được lưu giữ tại Bảo tàng tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, các bộ sưu tập thật hấp dẫn về hình thức và giá trị nghệ thuật, mỗi một bức tượng gợi lên những cảm xúc những câu chuyện kỳ bí, lôi cuốn. Bộ tượng chạm ông Tiên, bà Tiên chất liệu là xương trắng thế kỷ XX, bộ tượng Phật Cam Pu Chia bằng đồng thế kỷ XIX, tượng Phật Di Lạc bằng đá thế kỷ XIX, tượng Phật Thích Ca bằng đồng thế kỷ XX, tượng Tô Vũ bằng đá, tượng Quan Âm Tống Tử  thế kỷ XVII, tượng người sứ men màu thế kỷ XVII.

     Bộ sưu tập cổ vật Hòn Cau được trục vớt từ vùng biển Côn Đảo mang giá trị của nhiều lĩnh vực, đặc biệt đây là bộ sưu tập có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, được sản xuất vào năm Canh Ngọ (1690), từ các lò gốm nổi tiếng như Cảnh Đức Trấn (Giang Tây), lò Đức Hòa (Phúc Kiến) dưới thời vua Khang Hy, Trung Hoa vào cuối thế kỷ XVII với nhiều loại hình đa dạng : chóe, bình, lọ, ca, tô, bát, cốc, đĩa, nậm rượu, ấm trà, ống cắm bút, tượng Tô Vũ, Phật Bà Chuẩn Đề, tượng người sứ men màu, Quan Âm Tống Tử… những loại hình đặc sắc này do các nghệ nhân làm bằng thủ công được chế tác kỹ thuật cao, đạt trình độ điêu luyện và nghệ thuật thẩm mỹ.

      Nhưng tuyệt vời hơn cả vẫn là 02 tượng Quan Âm Tống Tử thế kỷ XVII chất liệu sứ trắng, tượng cao 12cm, rộng 6cm bức tượng phỏng đức Bồ Tát ngồi trên tòa sen hai tay nâng em bé đầu đội mũ và hai gối chạm bông sen nổi y pháp Quan Âm có nhiều nếp gấp diềm y có trang trí hoa, cổ đeo dây an lạc.

      Có ý kiến cho rằng đây tác giả muốn thể hiện tình mẫu tủ thiêng liêng, lòng mẹ thương con biển trời lai láng. Suốt hơn chín tháng ấp ủ thương yêu dành hết những gì tốt đẹp nhất, quý nhất, những gì thanh trong nhất từ khi mang đứa con trong lòng, dù khó khăn vất vả gian nan nhưng mẹ bao giờ cũng hy sinh cho đứa con của mình, rứt ruột mang nặng đẻ đau nhưng đó là niềm hạnh phúc vô bờ bến, đó là thiên chức của mẹ và vòng tay ấm áp mà con cảm nhận đầu tiên từ khi mới ra đời là vòng tay của mẹ, vòng tay ấm áp mang một hơi ấm kỳ diệu lung linh mà không có một ngọn lửa nào có thể đem lại cho con bằng mẹ, vòng tay đưa con đi những bước đi chập chững đầu tiên và suốt cuộc đời này cho dù mẹ chân yếu, mắt mờ, tóc bạc.

      Theo quan điểm các nhà chuyên môn tượng Quan Âm Tống Tử thường được làm bằng các chất liệu gỗ, đá, đồng và sứ để thể hiện sự bao dung gần gũi của Đức Phật và người dân. Mặt khác bức tượng không xuất phát từ dân gian mà phải có nguồn gốc từ chốn hoàng cung. Các phi tần trong hoàng cung ngày xưa cũng thờ tượng Quan Âm Tống Tử với mong muốn có được hoàng tử. Bởi ở chốn cung đình người có con trai với vua ắt hẳn vị trí của chính bản thân người đó sẽ khác. Còn theo thượng tọa Thích Huệ Vinh trụ trì chùa Quan Thế Âm cho biết trong kinh Phổ Môn có nhắc đến việc thờ tượng Quan Âm Tống Tử để cầu con. Người nào mong con thì phát tâm cầu nguyện lễ bái cúng dường Quan Thế Âm Bồ Tát. Trong bộ kinh có câu cầu con trai là Thiện Sanh Phước đức trì huệ chi nam với ước mong có được đứa con trai phước đức, trí tuệ và sức lực. Còn Thiết dục cầu nữ thiện sanh đoan chánh, hữu tường chi nữ tức là cầu sinh được con gái với đầy đủ nữ tướng thùy mị, đoan trang, chánh trực.

      Tượng Quan Âm Tống tử hiện đang trưng bày tại Bạch Dinh, hai bức tượng vẫn điềm đạm, uy nghi đầy huyền bí làm cho người xem luôn nhớ về thời quá khứ ở cõi hồng hoang.